Έχουμε τους Πολιτικούς που μας ΑΞΙΖΟΥΝ; | Greekonomics #58

Κοσμάς Μαρινάκης · Greekonomics · 2026-05-25 · Άνοιγμα στο YouTube

Το βίντεο φορτώνεται από το YouTube μόνο όταν πατήσετε αναπαραγωγή (προσωπικά δεδομένα) · Άνοιγμα στο YouTube

Θέμα Πολιτική Κοινωνία

Οι ισχυρισμοί κατά βάση ισχύουν

Εξετάστηκαν 12 ισχυρισμοί για πολιτικά τζάκια, εμπόδια εισόδου στην πολιτική και εκπροσώπηση στην Ελλάδα. Η μελέτη για το Κογκρέσο δείχνει ότι η θητεία αυξάνει την πιθανότητα εκλογής συγγενή, αλλά όχι ότι κάθε χρόνος τη «διπλασιάζει», ενώ το 1 στους 5 ισχύει για τους βουλευτές της ΝΔ και όχι για του ΠΑΣΟΚ, όπου είναι περίπου 1 στους 10. Το 10% για το Πακιστάν αφορά μόνο περιφέρειες που χτυπήθηκαν από τις πλημμύρες του 2010 και όχι γενική σύγκριση με την υπόλοιπη χώρα.

5 Ισχύει 3 Ισχύει κυρίως 3 Ισχύει μερικώς 1 Παραπλανητικό

Μοντέλο: claude-sonnet-5 · Έλεγχος στις 2026-09-21 · Οι πηγές κάθε ισχυρισμού παρατίθενται παρακάτω.

Οι ισχυρισμοί

Ισχύει μερικώς 4:41 Το λέει: Κοσμάς Μαρινάκης #1
Απομαγνητοφώνηση
«Το 2009, 3 οικονομολόγοι από το Berkeley, το Brown και το UCLA χρησιμοποιώντας δύο αιώνες δεδομένων έδειξαν πως κάθε χρόνος παραμονής στο αξίωμα ενός μέλους του Κογκρέσου διπλασιάζει την πιθανότητα να εκλεγεί στο μέλλον κάποιος συγγενής του. Δεν βρήκαν να παίζουν ρόλο οι ικανότητες, ούτε οι πολιτικές επιτυχίες.»

Ισχυρισμός

Μια μελέτη του 2009 από τρεις οικονομολόγους των πανεπιστημίων Berkeley, Brown και UCLA, βασισμένη σε δεδομένα δύο αιώνων, έδειξε ότι κάθε επιπλέον χρόνος παραμονής στο αξίωμα ενός μέλους του Κογκρέσου των ΗΠΑ διπλασιάζει την πιθανότητα να εκλεγεί στο μέλλον κάποιος συγγενής του, χωρίς να παίζουν ρόλο οι ικανότητες ή οι πολιτικές επιτυχίες του μέλους.

Έλεγχος

Τι ισχύει

  • Η μελέτη βρήκε ότι η μεγαλύτερη παραμονή ενός μέλους του Κογκρέσου στο αξίωμα αυξάνει την πιθανότητα να εκλεγεί αργότερα συγγενής του. Σύμφωνα με τη μελέτη στο NBER
  • Το 2009 τρεις οικονομολόγοι από το Berkeley, το Brown και το UCLA δημοσίευσαν μελέτη για το Κογκρέσο των ΗΠΑ με στοιχεία περίπου δύο αιώνων. Dal Bó, Dal Bó & Snyder, Review of Economic Studies (2009)
  • Κατά τη μελέτη, η επίδραση αυτή δεν οφείλεται στις ικανότητες του μέλους του Κογκρέσου. Η μελέτη δείχνει αιτιώδη επίδραση της θητείας

Τι δεν ισχύει

  • Κάθε χρόνος θητείας ενός μέλους του Κογκρέσου διπλασιάζει την πιθανότητα να εκλεγεί αργότερα συγγενής του. Κατά το Berkeley Haas, όσοι επανεξελέγησαν μία φορά είχαν 40% περισσότερες πιθανότητες να ακολουθήσει συγγενής τους στο Κογκρέσο, όχι διπλάσιες κάθε χρόνο.
Αναλυτική εξήγηση

Η μελέτη υπάρχει: Dal Bó, Dal Bó & Snyder, «Political Dynasties», Review of Economic Studies (2009), από συγγραφείς του Berkeley, του Brown και του UCLA, με στοιχεία για το Κογκρέσο των ΗΠΑ από το 1789 έως το 1996, και δείχνει αιτιώδη επίδραση της θητείας στην πιθανότητα να εκλεγεί αργότερα συγγενής, ανεξάρτητη από τις ικανότητες. Όμως το «κάθε χρόνος διπλασιάζει την πιθανότητα» δεν υπάρχει στη μελέτη: κατά το Berkeley Haas, όσοι επανεξελέγησαν μία φορά είχαν 40% περισσότερες πιθανότητες να ακολουθήσει συγγενής τους στο Κογκρέσο από όσους υπηρέτησαν μία θητεία. Κατά λέξη, ένας διπλασιασμός κάθε χρόνο θα ήταν και μαθηματικά ανέφικτος.

Πηγές (2)
  • Political Dynasties (NBER Working Paper No. 13122) National Bureau of Economic Research

    «We find that legislators who enjoy longer tenures are significantly more likely to have relatives entering Congress later. Using instrumental variables methods, we establish that this relationship is causal.»

  • Power Breeds Power in Politics UC Berkeley Haas Newsroom

    «legislators who won re-election were 40% more likely to have a relative follow in their footsteps to the Capitol than those who held only one term.»

Ισχύει 5:33 Το λέει: Κοσμάς Μαρινάκης #2
Απομαγνητοφώνηση
«Στην Ινδία, σε περιφέρειες που εκλέγουν βουλευτή από κάποιο πολιτικό τζάκι η ανάπτυξη βρέθηκε να υστερεί σημαντικά από το μέσο όρο.»

Ισχυρισμός

Σε περιφέρειες της Ινδίας που εκλέγουν βουλευτή προερχόμενο από πολιτικό τζάκι, ο ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης υστερεί σημαντικά σε σχέση με τον μέσο όρο.

Έλεγχος

Τι ισχύει

  • Στην Ινδία, οι περιφέρειες που εκλέγουν βουλευτή από πολιτικό τζάκι έχουν σημαντικά βραδύτερη οικονομική ανάπτυξη. Μελέτη George & Ponattu: 6,5 μονάδες βραδύτερη αύξηση της νυχτερινής φωτεινότητας
Αναλυτική εξήγηση

Η μελέτη των Siddharth Eapen George (Harvard) και Dominic Ponattu, «How do political dynasties affect economic development? Theory and Evidence from India», με αιτιώδη σχεδιασμό (regression discontinuity σε οριακές εκλογικές νίκες και ήττες), βρήκε ότι οι περιφέρειες που εξέλεξαν βουλευτή από τζάκι είχαν κατά τη θητεία του 6,5 ποσοστιαίες μονάδες (περίπου 0,2 τυπικές αποκλίσεις) βραδύτερη αύξηση της νυχτερινής φωτεινότητας, δείκτη τοπικής οικονομικής δραστηριότητας, από περιφέρειες όπου ο υποψήφιος από τζάκι έχασε. Συμπληρωματική μελέτη σε επίπεδο χωριού δείχνει ότι η έκθεση σε δυναστική διακυβέρνηση συνδέεται με μείωση πλούτου.

Πηγές (2)
Ισχύει 5:33 Το λέει: Κοσμάς Μαρινάκης #3
Απομαγνητοφώνηση
«Σε παρόμοιες περιοχές στις Φιλιππίνες, τα ποσοστά φτώχειας είναι αισθητά υψηλότερα»

Ισχυρισμός

Σε αντίστοιχες περιοχές των Φιλιππίνων όπου εκλέγεται βουλευτής από πολιτικό τζάκι, τα ποσοστά φτώχειας είναι αισθητά υψηλότερα.

Έλεγχος

Τι ισχύει

  • Στις Φιλιππίνες, οι περιοχές με πολιτικά τζάκια έχουν αισθητά υψηλότερα ποσοστά φτώχειας. Σύμφωνα με την έρευνα του AIM Policy Center
Αναλυτική εξήγηση

Η έρευνα του Ronald Mendoza και συνεργατών (AIM Policy Center / Ateneo de Manila) καταλήγει ρητά ότι στις Φιλιππίνες τα πολιτικά τζάκια συγκεντρώνονται σε περιοχές με πιο έντονη φτώχεια, εύρημα που επιβεβαιώνουν και μεταγενέστερη έρευνα (2022) και ρεπορτάζ: η φτωχότερη περιοχή, η BARMM, με φτώχεια 37,2%, κυβερνάται από τζάκια. Οι ίδιοι οι ερευνητές βρίσκουν ισχυρότερα στοιχεία ότι η φτώχεια διαιωνίζει τα τζάκια παρά ότι τα τζάκια προκαλούν φτώχεια· ο ομιλητής όμως περιγράφει τη συσχέτιση, χωρίς να την παρουσιάζει ως αιτία.

Πηγές (2)
Παραπλανητικό 5:33 Το λέει: Κοσμάς Μαρινάκης #4
Απομαγνητοφώνηση
«ενώ στο Πακιστάν καταγράφουν 10% χαμηλότερες αναπτυξιακές δαπάνες σε σχέση με την υπόλοιπη χώρα»

Ισχυρισμός

Σε περιοχές του Πακιστάν που εκλέγουν βουλευτή από πολιτικό τζάκι καταγράφονται περίπου 10% χαμηλότερες αναπτυξιακές δαπάνες σε σχέση με την υπόλοιπη χώρα.

Έλεγχος

Τι ισχύει

  • Μελέτη στο Πακιστάν βρήκε περίπου 10% χαμηλότερες αναπτυξιακές δαπάνες σε περιφέρειες με βουλευτή από πολιτικό τζάκι. Μελέτη της Ayesha Ali (International Growth Centre): 10,9%

Τι δεν ισχύει

  • Οι αναπτυξιακές δαπάνες στις περιφέρειες του Πακιστάν με βουλευτή από τζάκι είναι 10% χαμηλότερες από την υπόλοιπη χώρα. Κατά το International Growth Centre, το 10,9% συγκρίνει μόνο περιφέρειες με τζάκι που χτυπήθηκαν από τις πλημμύρες του 2010 με περιοχές χωρίς πλημμύρες και χωρίς τζάκι.
Αναλυτική εξήγηση

Ο αριθμός προέρχεται από μελέτη της Ayesha Ali (International Growth Centre), που βρήκε αναπτυξιακές δαπάνες 10,9% χαμηλότερες σε περιφέρειες με βουλευτή από τζάκι. Η σύγκριση όμως αφορά μόνο περιφέρειες που χτυπήθηκαν από τις πλημμύρες του 2010, έναντι περιοχών χωρίς πλημμύρες και χωρίς τζάκι, και όχι τις περιφέρειες με τζάκι έναντι της υπόλοιπης χώρας. Άλλη μελέτη (Rehman, Ahmad, Nasir, 2022) βρίσκει 10%-25% μικρότερη πρόσβαση σε υποδομές σε περιοχές με τζάκι, που δείχνει προς την ίδια κατεύθυνση αλλά μετρά πρόσβαση σε υποδομές, όχι δαπάνες.

Πηγές (2)
Ισχύει μερικώς 6:20 Το λέει: Κοσμάς Μαρινάκης #5
Απομαγνητοφώνηση
«Το 2015 οι Πατρίκιος και Χατζηκωνσταντίνου από το Πανεπιστήμιο της Γλασκόβης κωδικοποίησαν βιογραφικά δεδομένα για Έλληνες βουλευτές της περιόδου 2000-2012 και διαπίστωσαν πως 1 στους 5 βουλευτές της ΝΔ και 1 στους 5 του ΠΑΣΟΚ δηλαδή των κομμάτων εξουσίας πριν την κρίση, ήταν συγγενής κάποιου παλιότερου βουλευτή.»

Ισχυρισμός

Μελέτη των Πατρίκιου και Χατζηκωνσταντίνου (Πανεπιστήμιο Γλασκόβης, 2015) που κωδικοποίησε βιογραφικά στοιχεία Ελλήνων βουλευτών της περιόδου 2000-2012 βρήκε ότι 1 στους 5 βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας και 1 στους 5 βουλευτές του ΠΑΣΟΚ ήταν συγγενείς κάποιου προηγούμενου βουλευτή.

Έλεγχος

Τι ισχύει

  • Περίπου 1 στους 5 βουλευτές της ΝΔ ήταν συγγενής παλαιότερου βουλευτή. Σύμφωνα με τη μελέτη
  • Οι Πατρίκιος και Χατζηκωνσταντίνου κωδικοποίησαν το 2015 βιογραφικά στοιχεία Ελλήνων βουλευτών της περιόδου 2000-2012. South European Society and Politics (2015)

Τι δεν ισχύει

  • Περίπου 1 στους 5 βουλευτές του ΠΑΣΟΚ ήταν συγγενής παλαιότερου βουλευτή. Η ίδια μελέτη γράφει ότι περίπου 1 στους 10 βουλευτές του ΠΑΣΟΚ προέρχονταν από τζάκι (17 στους 158 το 2000, 20 στους 160 το 2009).
Αναλυτική εξήγηση

Η μελέτη των Πατρίκιου και Χατζηκωνσταντίνου (Πανεπιστήμιο Strathclyde, Γλασκόβη· South European Society and Politics, 2015) κωδικοποίησε βιογραφικά στοιχεία Ελλήνων βουλευτών 2000-2012 και επιβεβαιώνει το περίπου 1 στους 5 για τη ΝΔ. Για το ΠΑΣΟΚ όμως οι συγγραφείς γράφουν ρητά «one in ten PASOK legislators are dynastic», δηλαδή περίπου 1 στους 10 και όχι 1 στους 5. Τα στοιχεία του Πίνακα 4 το επιβεβαιώνουν: 17 στους 158 το 2000 και 20 στους 160 το 2009, δηλαδή 11-12%.

Πηγές (2)
Ισχύει κυρίως 6:44 Το λέει: Κοσμάς Μαρινάκης #6
Απομαγνητοφώνηση
«Όσον αφορά την πρωθυπουργία της χώρας μας η κατάσταση θυμίζει εναλλασσόμενη κληρονομική μοναρχία με τους 8 από τους 10 πρωθυπουργούς της μεταπολίτευσης να ανήκουν σε πολιτικά τζάκια και κι ο 1 από τους 2 που δεν ανήκαν ήταν ο Κωνσταντίνος Καραμαλής από τον οποίο προήλθε πολιτικό τζάκι.»

Ισχυρισμός

Από τους 10 πρωθυπουργούς της Ελλάδας κατά τη Μεταπολίτευση, οι 8 ανήκαν σε πολιτικά τζάκια, ενώ από τους υπόλοιπους 2 ο ένας, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, υπήρξε ο ιδρυτής δικού του πολιτικού τζακιού.

Έλεγχος

Τι ισχύει

  • Η μεγάλη πλειονότητα των πρωθυπουργών της Μεταπολίτευσης προέρχεται από πολιτικά τζάκια. Σύμφωνα με τη μελέτη Patrikios & Chatzikonstantinou
  • Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής δεν προερχόταν από τζάκι, αλλά ίδρυσε ο ίδιος πολιτικό τζάκι. Σύμφωνα με τη μελέτη Patrikios & Chatzikonstantinou

Τι δεν ισχύει

  • Οι 8 από τους 10 πρωθυπουργούς της Μεταπολίτευσης προέρχονται από πολιτικά τζάκια. Είναι περίπου 7 στους 10: εκτός από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή και τον Κώστα Σημίτη, ούτε ο Αλέξης Τσίπρας προέρχεται από πολιτική οικογένεια.
Αναλυτική εξήγηση

Η μελέτη των Patrikios & Chatzikonstantinou καταγράφει ότι από τους 8 πρωθυπουργούς της περιόδου 1974-2012 οι 6 προέρχονταν από πολιτικά τζάκια, με εξαιρέσεις τον Κώστα Σημίτη και τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, ο οποίος όμως ίδρυσε ο ίδιος τζάκι, όπως λέει και ο ομιλητής. Με τους μεταγενέστερους πρωθυπουργούς, τον Κυριάκο Μητσοτάκη (σαφές τζάκι) και τον Αλέξη Τσίπρα, του οποίου ο πατέρας ήταν κατασκευαστής χωρίς πολιτικό παρελθόν, το σύνολο φτάνει περίπου τους 7 στους 10. Οι εξαιρέσεις είναι επομένως τρεις και όχι δύο, γιατί ο Τσίπρας δεν προέρχεται από τζάκι. Η εικόνα μιας πρωθυπουργίας που κυριαρχείται από τζάκια παραμένει.

Πηγές (2)
Ισχύει 11:47 Το λέει: Κοσμάς Μαρινάκης #7
Απομαγνητοφώνηση
«Για να έχεις μια τάξη μεγέθους στη σημερινή Ελλάδα υπάρχουν διευθυντικοί θέσεις στον ιδιωτικό τομέα που πληρώνουν 15, 20 και 30 χιλιάδες ευρώ το μήνα. Την ίδια ώρα που ο μισθός ενός υπουργού είναι 4.400 καθαρά συν έξοδα.»

Ισχυρισμός

Στην Ελλάδα ο καθαρός μισθός ενός υπουργού είναι περίπου 4.400 ευρώ συν έξοδα, ενώ στον ιδιωτικό τομέα υπάρχουν διευθυντικές θέσεις που αμείβονται με 15.000, 20.000 ή και 30.000 ευρώ το μήνα.

Έλεγχος

Τι ισχύει

  • Ο καθαρός μισθός ενός υπουργού στην Ελλάδα είναι περίπου 4.400 ευρώ τον μήνα συν έξοδα. 4.416 ευρώ καθαρά, σύμφωνα με το newmoney.gr
  • Στον ελληνικό ιδιωτικό τομέα υπάρχουν διευθυντικές θέσεις που πληρώνουν 15.000 έως 30.000 ευρώ τον μήνα. Οι CEO των συστημικών τραπεζών παίρνουν 46.000-62.500 ευρώ τον μήνα
Αναλυτική εξήγηση

Ο καθαρός μισθός ενός εξωκοινοβουλευτικού υπουργού στην Ελλάδα είναι σήμερα 4.416 ευρώ, σχεδόν ακριβώς τα «4.400 καθαρά» που αναφέρει ο ομιλητής. Για τον ιδιωτικό τομέα, οι βασικοί μισθοί των CEO συστημικών τραπεζών το 2024 έφτασαν τα 553.000-750.000 ευρώ τον χρόνο, περίπου 46.000-62.500 ευρώ τον μήνα, οπότε θέσεις των 15.000-30.000 ευρώ μηνιαίως για ανώτατα στελέχη είναι ρεαλιστικό, μάλλον συντηρητικό, εύρος.

Πηγές (2)
Ισχύει κυρίως 13:45 Το λέει: Κοσμάς Μαρινάκης #8
Απομαγνητοφώνηση
«Οι ερευνητές Canes και Lupu το 2023 βρήκαν ότι ενώ η εργατική τάξη στην Ελλάδα αποτελεί περίπου το 68% του πληθυσμού η εκπροσώπησή της στο κοινοβούλιο είναι μόλις 2% που και αυτoί στην πραγματικότητα δεν ήταν επιτυχημένοι εργαζόμενοι συνδικαλιστές ήταν με κομματικό βιογραφικό.»

Ισχυρισμός

Έρευνα των Carnes και Lupu (2023) βρήκε ότι, ενώ η εργατική τάξη αποτελεί περίπου το 68% του πληθυσμού της Ελλάδας, η εκπροσώπησή της στο ελληνικό κοινοβούλιο είναι μόλις περίπου 2%.

Έλεγχος

Τι ισχύει

  • Η εργατική τάξη έχει μόλις περίπου 2% των εδρών στη Βουλή. Σύμφωνα με τους Carnes και Lupu
  • Οι Carnes και Lupu δημοσίευσαν το 2023 έρευνα για την εκπροσώπηση της εργατικής τάξης στα κοινοβούλια. Unequal Democracies, Cambridge University Press (2023)

Τι δεν ισχύει

  • Η εργατική τάξη αποτελεί περίπου το 68% του πληθυσμού της Ελλάδας. Στην έρευνα των Carnes και Lupu το 68% είναι το μερίδιο της εργατικής τάξης στο εργατικό δυναμικό, όχι στον συνολικό πληθυσμό.
Αναλυτική εξήγηση

Η έρευνα των Nicholas Carnes και Noam Lupu, «Working-Class Officeholding in the OECD» (κεφάλαιο στο Unequal Democracies, Cambridge University Press, 2023), δίνει για την Ελλάδα ακριβώς αυτά τα νούμερα: 68% και 2% στη Βουλή. Το 68% όμως μετρά το μερίδιο της εργατικής τάξης στο εργατικό δυναμικό, όχι στον συνολικό πληθυσμό όπως λέει ο ομιλητής. Τα δύο μεγέθη διαφέρουν, αφού ο πληθυσμός περιλαμβάνει και ανηλίκους, συνταξιούχους και ανέργους, αλλά η απόσταση ανάμεσα στο 68% και το 2% μένει.

Πηγές (1)
Ισχύει 14:09 Το λέει: Κοσμάς Μαρινάκης #9
Απομαγνητοφώνηση
«Παρόμοια είναι και η κατάσταση με το φύλο. Ενώ οι Ελληνίδες αποτελούν το 51% του πληθυσμού στο κοινοβούλιο είναι μόλις 23% και στην κυβέρνηση κάτω από 20%.»

Ισχυρισμός

Ενώ οι γυναίκες αποτελούν το 51% του πληθυσμού της Ελλάδας, η εκπροσώπησή τους στη Βουλή είναι μόλις 23% και στην κυβέρνηση κάτω από 20%.

Έλεγχος

Τι ισχύει

  • Οι γυναίκες είναι περίπου το 23% των βουλευτών. 71 στις 300 έδρες στις εκλογές του 2023
  • Οι γυναίκες είναι κάτω από το 20% των μελών της κυβέρνησης. 12 γυναίκες σε 62 μέλη, σύμφωνα με τη Ναυτεμπορική
  • Οι γυναίκες αποτελούν περίπου το 51% του πληθυσμού της Ελλάδας. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ
Αναλυτική εξήγηση

Κατά την ΕΛΣΤΑΤ, ο πληθυσμός της Ελλάδας το 2023 ήταν 10.413.982 άτομα, από τα οποία 5.323.391 γυναίκες, δηλαδή περίπου 51,1%. Στις εκλογές του 2023 εξελέγησαν 71 γυναίκες στη Βουλή των 300 εδρών, ποσοστό 23,6%, ενώ στην κυβέρνηση μετά τον ανασχηματισμό του 2025 υπάρχουν 12 γυναίκες σε σύνολο 61-62 μελών, περίπου 19-19,4%, δηλαδή κάτω από 20%.

Πηγές (3)
Ισχύει 15:01 Το λέει: Κοσμάς Μαρινάκης #10
Απομαγνητοφώνηση
«Υπάρχει μάλιστα και μια έρευνα με στοιχεία από τη Σουηδία που τεκμηριώνει ότι το μεγαλύτερο όφελος των ποσοστώσεων ήταν αυτοί που δεν εξελέγησαν! Γιατί εκτός από την ανικανότητά τους επιδίδονταν ενεργά και σε πρακτικές αποκλεισμού καλύτερων υποψηφίων.»

Ισχυρισμός

Έρευνα με στοιχεία από τη Σουηδία δείχνει ότι το μεγαλύτερο όφελος από την επιβολή ποσοστώσεων φύλου στα κόμματα προήλθε από τον αποκλεισμό ανίκανων ανδρών υποψηφίων οι οποίοι δεν εξελέγησαν, καθώς αυτοί επιδίδονταν συστηματικά σε πρακτικές αποκλεισμού ικανότερων υποψηφίων.

Έλεγχος

Τι ισχύει

  • Έρευνα με στοιχεία από τη Σουηδία βρήκε ότι το μεγαλύτερο όφελος της ποσόστωσης φύλου ήρθε από την αποχώρηση μετριόκριτων ανδρών πολιτικών. Besley, Folke, Persson & Rickne, American Economic Review (2017)
  • Οι μετριόκριτοι αυτοί πολιτικοί απέκλειαν ενεργά ικανότερους υποψηφίους. Οι συγγραφείς περιγράφουν «φαύλο κύκλο μετριότητας»
Αναλυτική εξήγηση

Η μελέτη Besley, Folke, Persson & Rickne, «Gender Quotas and the Crisis of the Mediocre Man» (American Economic Review, 2017), με δεδομένα από την ποσόστωση «φερμουάρ» των Σουηδών Σοσιαλδημοκρατών του 1993, βρίσκει ότι η άνοδος της συνολικής ικανότητας προήλθε από την αποχώρηση μετριόκριτων ανδρών αρχηγών και όχι από τις γυναίκες που εξελέγησαν: 10 ποσοστιαίες μονάδες μεγαλύτερη «δαγκωνιά» της ποσόστωσης αύξησε την πιθανότητα παραίτησής τους κατά 11 μονάδες. Οι συγγραφείς περιγράφουν ρητά έναν «φαύλο κύκλο μετριότητας», όπου μετριόκριτοι αρχηγοί επέλεγαν σκόπιμα λιγότερο ικανούς συνεργάτες για να προστατεύσουν τη θέση τους.

Πηγές (2)
Ισχύει μερικώς 15:52 Το λέει: Κοσμάς Μαρινάκης #11
Απομαγνητοφώνηση
«Στις τελευταίες εκλογές του 2023 εκ των συνολικών εγγεγραμμένων, μόνο το 24,5% ψήφισε την κυβέρνηση. Και την προηγούμενη κυβέρνηση του 2015 την είχε ψήφισει ακόμα μικρότερο ποσοστό.»

Ισχυρισμός

Στις εκλογές του 2023 μόνο το 24,5% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων ψήφισε το κόμμα που σχημάτισε κυβέρνηση, και το ποσοστό ήταν ακόμη μικρότερο για την κυβέρνηση που προέκυψε από τις εκλογές του 2015.

Έλεγχος

Τι ισχύει

  • Η κυβέρνηση του 2023 ψηφίστηκε από μικρή μειοψηφία, περίπου το ένα τέταρτο ή λιγότερο, των εγγεγραμμένων. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Εσωτερικών

Τι δεν ισχύει

  • Την κυβέρνηση του 2015 την ψήφισε μικρότερο ποσοστό των εγγεγραμμένων από την κυβέρνηση του 2023. Ο ΣΥΡΙΖΑ πήρε τον Ιανουάριο του 2015 το 22,6% των εγγεγραμμένων, περισσότερο από το 21,6% της ΝΔ τον Ιούνιο του 2023.
  • Στις εκλογές του 2023 που ανέδειξαν την κυβέρνηση, η ΝΔ πήρε το 24,5% των εγγεγραμμένων. Το 24,5% είναι του Μαΐου 2023· στις εκλογές του Ιουνίου 2023, που σχημάτισαν την κυβέρνηση, η ΝΔ πήρε 21,6% των εγγεγραμμένων.
Αναλυτική εξήγηση

Το 24,5% αντιστοιχεί στον πρώτο γύρο της 21ης Μαΐου 2023 (ΝΔ: 2.407.750 ψήφοι σε 9.813.595 εγγεγραμμένους). Στις εκλογές της 25ης Ιουνίου 2023, που έδωσαν στη ΝΔ αυτοδυναμία και σχημάτισαν την κυβέρνηση, το ποσοστό επί των εγγεγραμμένων ήταν 21,6%, μικρότερο από το 22,6% που πήρε ο ΣΥΡΙΖΑ στις 25 Ιανουαρίου 2015. Η σύγκριση με το 2015 βγαίνει όπως τη λέει ο ομιλητής μόνο με τον μη αποφασιστικό γύρο του Μαΐου. Ισχύει πάντως ότι και τις δύο κυβερνήσεις τις ψήφισε μικρή μειοψηφία των εγγεγραμμένων.

Πηγές (3)
Ισχύει κυρίως 17:05 Το λέει: Κοσμάς Μαρινάκης #12
Απομαγνητοφώνηση
«Οι νομπελίστες Acemoglu και Robinson, έχουν θεμελιώσει αυτό το επιχείρημα πάνω στο εύρημά τους το 2001 ότι η ποιότητα των θεσμών εξηγεί το 75% της διαφοράς στο κατά κεφαλήν εισόδημα μεταξύ των χωρών.»

Ισχυρισμός

Οι Acemoglu και Robinson τεκμηρίωσαν σε έρευνα του 2001 ότι η ποιότητα των θεσμών εξηγεί περίπου το 75% της διαφοράς στο κατά κεφαλήν εισόδημα μεταξύ διαφορετικών χωρών.

Έλεγχος

Τι ισχύει

  • Έρευνα του 2001 βρήκε ότι η ποιότητα των θεσμών εξηγεί περίπου το 75% των διαφορών στο κατά κεφαλήν εισόδημα μεταξύ χωρών. American Economic Review (2001): «περίπου τα τρία τέταρτα»
  • Οι Acemoglu και Robinson είναι νομπελίστες. Nobel Οικονομίας 2024

Τι δεν ισχύει

  • Την έρευνα αυτή την έκαναν οι Acemoglu και Robinson. Το άρθρο του 2001 έχει τρεις συγγραφείς, τους Acemoglu, Johnson και Robinson.
Αναλυτική εξήγηση

Στο άρθρο «The Colonial Origins of Comparative Development» (American Economic Review, 2001) οι συγγραφείς γράφουν ρητά ότι οι διαφορές στους θεσμούς εξηγούν «περίπου τα τρία τέταρτα» (~75%) των διαφορών στο κατά κεφαλήν εισόδημα μεταξύ χωρών. Το άρθρο όμως έχει τρεις συγγραφείς, τους Acemoglu, Johnson και Robinson, όχι μόνο τους δύο που αναφέρει ο ομιλητής. Ο χαρακτηρισμός «νομπελίστες» είναι ακριβής: Acemoglu και Robinson τιμήθηκαν με Nobel Οικονομίας το 2024.

Πηγές (2)

Σχόλια (0)

Δεν υπάρχουν ακόμη σχόλια.

Απομαγνητοφώνηση (el)
[0:38] Το 1811 ο Γάλλος φιλόσοφος Τζόσεφ Ντεμέστρ έγραψε πως κάθε έθνος έχει την κυβέρνηση που του αξίζει. Όπως και όλοι όσοι χρησιμοποιούν αυτή την έκφραση σήμερα ο Ντεμέστρ δεν την τεκμηρίωσε κάπως. Απλώς επικαλέστηκε το Θεό. Έλεγε πως οι κυβερνήσεις δεν προέρχονται από κοινωνική ζύμωση αλλά από τη θεϊκή πρόνοια. Και γι' αυτό κάθε λαός έχει τους ηγέτες που του αξίζουν. 22 αιώνες νωρίτερα παρόμοια θέση είχε διατυπώσει και ο Πλάτωνας στην Πολιτεία.
[1:07] Οι κυβερνήσεις δεν προκύπτουν από το πουθενά έγραψε αλλά από τη ψυχοσύνθεση και τη συμπεριφορά του λαού. Μαζί του συμφώνησε και ο Αριστοτέλης επισημαίνοντας όμως πως όσο ο λαός παράγει το πολίτευμα άλλο τόσο και το πολίτευμα παράγει το λαό. Το αν μας αξίζουν οι κυβερνήσεις που έχουμε απασχόλησε και τους φιλοσόφους του διαφωτισμού όπως το Ρουσσώ και το Μοντεσκιέ ο οποίος αντιστοίχησε μάλιστα και συγκεκριμένα χαρακτηριστικά του λαού σε κάθε πιθανό πολίτευμα.
[1:31] Ότι η αρετή ταιριάζει στη δημοκρατία, η τιμή στη μοναρχία, ο φόβος στην τυραννία κτλ. Αντίθετα με την εντύπωση που έχουν σήμερα οι περισσότεροι όμως οι αρχαίοι και οι διαφωτιστές φιλόσοφοι από την ηθική, την ψυχολογική και τη θρησκευτική του πλευρά προσέγγισαν το ερώτημα. Ποτέ δεν πρόσφεραν κάποια επιστημονική ή έστω λογική τεκμηρίωση. Ο πρώτος που το έκανε, χωρίς μάλιστα να το επιδιώξει κιόλας ήταν ένας οικονομολόγος, ο Άνταμ Σμίθ.
[1:56] Στον πλούτο των εθνών που δημοσιεύτηκε το 1776, ο Άνταμ Σμίθ διατύπωσε την ιδέα ότι τα άτομα... απλώς ακολουθώντας το προσωπικό τους συμφέρον παράγουν στην οικονομία το καλύτερο συνολικό αποτέλεσμα. Αυτή η αντίληψη σήμερα είναι γνωστή με τον όρο «αόρατο χέρι» μια παρομοίωση που ο ίδιος ο Σμίθ είχε χρησιμοποιήσει για να δείξει ότι η οικονομία έχει τη δυνατότητα να αυτορυθμίζεται σύμφωνα πάντα με τις ικανότητες, το ήθος
[2:19] αλλά κυρίως τις πραγματικές επιθυμίες της κοινωνίας. Η θεωρία της αυτορρύθμισης γρήγορα ξέφυγε από το οικονομικό πλαίσιο για το οποίο τη διατύπωσε ο Σμίθ και παρείσφρησε και στον πολιτικό στοχασμό γιατί απλά, όπως με τα χρήματά σου εσύ καθορίζεις τι θα παραχθεί έτσι και με την ψήφο σου ή την ανοχή σου, εσύ καθορίζεις το ποιος θα σε κυβερνήσει. Πλέον ξέρουμε πως αυτή η λογική είναι λάθος. Η ιδέα της αυτορρύθμισης του Άνταμ Σμίθ παρουσιάζει σημαντικά κενά
[2:43] και γύρω μας παρατηρείται περισσότερο ως εξαίρεση παρά σαν κανόνας. Αυτό φυσικά δεν αναιρεί την προσφορά του στη γνώση. Ο άνθρωπος έθετε τα θεμέλια μιας νέας επιστήμης όταν ακόμα δίπλα έκαιγαν μάγισσες. Μάλιστα και ο ίδιος είχε αίσθηση ότι το αόρατο χέρι δεν εφαρμοζόταν παντού στην πραγματική κοινωνία γιατί πίσω-πίσω στον 5ο τόμο του πλούτου των Εθνών αναφέρει κάποια πραγματάκια για οικονομικές ολιγαρχίες και πολιτική επιρροή
[3:06] που δείχνουν ότι δεν είχε πρόθεση να προεκτείνει τη θεωρία του στην ερμηνεία πολιτικών φαινομένων. Το ερώτημα λοιπόν παραμένει. Έχουμε τους πολιτικούς που μας αξίζουν; Εμείς τους εκλέγουμε. από την ίδια κοινωνία με μας προέρχονται άρα πώς μπορεί να μην είναι ο δικός μας καθρέφτης; Αυτό το επεισόδιο του Greekonomics είναι αφιερωμένο σ' όλους αυτούς που μ' έχουν πρήξει ότι οι κατσαπλιάδες που μας κυβερνούν κατά καιρούς
[3:30] είναι δική μας ευθύνη. Πάμε να δούμε. Υπότιτλοι για τους συνανθρώπους μας με προβλήματα ακοής: Αντώνης Λαδόπουλος Η πεποίθηση ότι κάθε λαός έχει την κυβέρνηση που του αξίζει βασίζεται στην ίδια παραδοχή με το αόρατο χέρι του Άνταμ Σμιθ. Ότι αν ένα σύστημα σου προσφέρει ελεύθερη επιλογή τότε - πώς να το κάνουμε ρε φίλε - αυτοί που αποφασίζουν ευθύνονται για το αποτέλεσμα. Μόνο που αυτό το σκεπτικό υποπίπτει σε ένα λογικό σφάλμα
[3:55] το οποίο πήρε στην ανθρωπότητα αιώνες να αντιληφθεί. Βλέπεις το πρόβλημα δεν βρίσκεται μέσα στο σύστημα που εκλέγει τους πολιτικούς. Δεν αφορά καν στην ελευθερία επιλογής. Ίσα-ίσα αυτή στις περισσότερες χώρες - και στην Ελλάδα - είναι άμεμπτη. Βασικά το πρόβλημα δεν ακούμπα καθόλου στις ελευθερίες των ψηφοφόρων. Κρύβεται στην εντελώς αντίθετη πλευρά - αυτή των υποψηφίων - και είναι γνωστό με τον όρο εμπόδια εισόδου.
[4:18] Εμπόδια εισόδου είναι ένας όρος των οικονομικών που πλέον χρησιμοποιείται σε όλο το φάσμα των επιστημών. Με απλά λόγια εξηγεί πως ένα εντελώς ελεύθερο σύστημα παύει να δίνει αντιπροσωπευτικά αποτελέσματα χωρίς να έχει χειραγωγηθεί η λειτουργία του αλλά μόνο ελέγχοντας με τον κατάλληλο τρόπο την είσοδο σε αυτό. Στην πολιτική υπάρχουν 5 κύρια είδη εμποδίων εισόδου που φυσικά και τα 5 στην Ελλάδα συμβαίνουν σε ακραίο βαθμό.
[4:41] Ας τα πάρουμε ένα-ένα για να δούμε πώς συντελούν στο να μην έχουμε τους πολιτικούς που μας αξίζουν. Ένα από τα κυριότερα εμπόδια που στοχευμένα αποκλείουν από την πολιτική άξιους ανθρώπους είναι οι πολιτικές δυναστείες. Κατάλοιπα από τα βάθη των αιώνων τα τζάκια εξακολουθούν ακόμη να ελέγχουν την εξουσία σε αρκετές χώρες ειδικά σε εκείνες που έχουν προβληματικούς θεσμούς. Το 2009, 3 οικονομολόγοι από το Berkeley, το Brown και το UCLA
[5:08] χρησιμοποιώντας δύο αιώνες δεδομένων έδειξαν πως κάθε χρόνος παραμονής στο αξίωμα ενός μέλους του Κογκρέσου διπλασιάζει την πιθανότητα να εκλεγεί στο μέλλον κάποιος συγγενής του. Δεν βρήκαν να παίζουν ρόλο οι ικανότητες, ούτε οι πολιτικές επιτυχίες. Μόνο ο χρόνος παραμονής γιατί αυτός επηρέαζε την αναγνωσιμότητα του επωνύμου τα δίκτυα των δωρεών και την πρόσβαση στους κομματικούς μηχανισμούς. Υπάρχουν αρκετές επιστημονικές έρευνες που προσπαθούν να προσδιορίσουν
[5:33] την επίδραση των πολιτικών δυναστειών στις τοπικές οικονομίες ειδικά σε χώρες με υποανάπτυκτους θεσμούς γιατί εκεί κυρίως συναντάται το φαινόμενο. Στην Ινδία, σε περιφέρειες που εκλέγουν βουλευτή από κάποιο πολιτικό τζάκι η ανάπτυξη βρέθηκε να υστερεί σημαντικά από το μέσο όρο. Σε παρόμοιες περιοχές στις Φιλιππίνες, τα ποσοστά φτώχειας είναι αισθητά υψηλότερα ενώ στο Πακιστάν καταγράφουν 10% χαμηλότερες αναπτυξιακές δαπάνες
[5:56] σε σχέση με την υπόλοιπη χώρα. Σε όλες τις έρευνες, ανεξαρτήτως σε επίπεδου θεσμών, υπάρχει ένας κοινός παρονομαστής. Τα πολιτικά τζάκια δεν βλάπτουν τις τοπικές κοινωνίες μόνο επειδή αποκλείουν τους ικανούς πολιτικούς, αλλά και για έναν άλλο χειρότερο λόγο. Στην προσπάθεια τους να παραμείνουν στην εξουσία και για τις επόμενες γενιές συνδέονται με οικονομικά συμφέροντα και προσπαθούν συστηματικά να αποδυναμώσουν τους θεσμούς.
[6:20] Τη δικαιοσύνη, τη διαφάνεια, την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης την επιτροπή ανταγωνισμού και οτιδήποτε άλλο εγγυάται την ποιότητα της δημοκρατίας. Στην Ελλάδα, η οικογενειοκρατία είναι ακόμα πιο ακραία. Το 2015 οι Πατρίκιος και Χατζηκωνσταντίνου από το Πανεπιστήμιο της Γλασκόβης κωδικοποίησαν βιογραφικά δεδομένα για Έλληνες βουλευτές της περιόδου 2000-2012 και διαπίστωσαν πως 1 στους 5 βουλευτές της ΝΔ και 1 στους 5 του ΠΑΣΟΚ
[6:44] δηλαδή των κομμάτων εξουσίας πριν την κρίση, ήταν συγγενής κάποιου παλιότερου βουλευτή. Όσον αφορά την πρωθυπουργία της χώρας μας η κατάσταση θυμίζει εναλλασσόμενη κληρονομική μοναρχία με τους 8 από τους 10 πρωθυπουργούς της μεταπολίτευσης να ανήκουν σε πολιτικά τζάκια και κι ο 1 από τους 2 που δεν ανήκαν ήταν ο Κωνσταντίνος Καραμαλής από τον οποίο προήλθε πολιτικό τζάκι. Πριν πάμε στο πως τα κόμματα μετατρέπονται σε πολιτικά μονοπώλια
[7:07] το σημερινό βίντεο είναι μια προσφορά της Freedom24 και άκου κάποια πράγματα που δεν λέγονται συχνά σε χορηγικά μηνύματα. Σήμερα η συμμετοχή του μέσου Έλληνας στις κεφαλαιαγορές είναι από τις χαμηλότερες στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό συμβαίνει λόγω έλλειψης οικονομικής παιδείας, όχι λόγω εισοδήματος γιατί υπάρχουν φτωχότερες χώρες από την Ελλάδα με σημαντικά υψηλότερες συμμετοχές. Αυτή η έλλειψη οικονομικής παιδείας έχει κόστος.
[7:30] Ο κόσμος νομίζει ότι η επενδύσεις είναι τζόγος όταν στην πραγματικότητα είναι υγιής οικονομική συνήθεια που έχει στόχο να βελτιώσει τα οικονομικά σου. Η Freedom24 σου δίνει πρόσβαση σε χρηματοοικονομικά προϊόντα, ETF, ομόλογα κρατών μετοχές κορυφαίων εταιριών, αμοιβαία η μακροχρόνια απόδοση των οποίων βασίζεται περισσότερο στην ανάπτυξη της οικονομίας και της τεχνολογίας παρά στις καθημερινές χρηματιστηριακές τάσεις.
[7:54] Τα προϊόντα της κεφαλαιαγοράς ενέχουν ρίσκο και ποτέ οι παρελθούσες αποδόσεις δεν πρέπει να θεωρούνται εγγύηση για μελλοντικές όμως κοίταξε πως πρέπει να το βλέπει κανείς. Αν αφήσω τα χρήματά μου να κάθονται με 2,5% πληθωρισμό σε 10 χρόνια θα έχω χάσει περίπου το 1/4 της αγοραστικής μου δύναμης. Αν όμως στο ίδιο διάστημα επενδύσω τα χρήματά μου ακόμα και αν η απόδοση των παγκόσμιων δεικτών πέσει κάτω από τον ιστορικό τους μέσο
[8:16] πέσει στο 3,5% από το περίπου 10% που κινείται τα τελευταία 40 χρόνια ο S&P500 όχι μόνο θα αντισταθμίσω πλήρως το πληθωρισμό αλλά θα έχω και αύξηση της πραγματικής αξίας των χρημάτων μου. Η Freedom24 έχει πάνω από 120.000 πελάτες στην Ελλάδα, είναι εγκατεστημένη στην Ευρωπαϊκή Ένωση ρυθμίζεται από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς Κύπρου και οι προμήθειές της είναι προσιτές ότι ποσό και αν σκοπεύεις να επενδύσεις.
[8:40] Άνοιξε το λογαριασμό σου από το Greekonomics και μπες στο site του καναλιού να διαβάσεις τον λεπτομερή οδηγό επενδύσεων που έχουμε ετοιμάσει για να καταλάβεις με πολύ απλά λόγια πώς να ξεκινήσεις σήμερα από το κινητό σου με τις τοποθετήσεις που σε ενδιαφέρουν. Το δεύτερο εμπόδιο εισόδου που δεν μας επιτρέπει να έχουμε τους πολιτικούς που μας αξίζουν είναι τα σύγχρονα κομματικά συστήματα. Το να στήσει ένας μεμονωμένος άνθρωπος εκτός πολιτικής
[9:05] από το μηδέν δικό του κόμμα για να κατέβει στις εκλογές είναι εγχείρημα αδιανόητης δυσκολίας και λόγω του κόστους αλλά κυρίως επειδή απαιτεί χρόνια για να το στελεχώσει με άλλα ικανά άτομα. Ο μόνος δρόμος λοιπόν που έχει είναι μέσω των υπάρχοντων των κομμάτων. Ακόμη και στις Σκανδιναβικές χώρες όμως που έχουν σχετικά προηγμένα πολιτικά συστήματα βλέπουμε πως όταν τα κόμματα καλούνται να επιλέξουν
[9:26] μεταξύ ενός ικανού αλλά μη κομματικού υποψηφίου και ενός λιγότερου ικανού αλλά δικού τους, συστηματικά επιλέγουν τον δικό τους. Ο λόγος είναι ότι οι ηγεσίες των κομμάτων προτιμούν τους πειθαρχημένους χαμηλών ικανοτήτων πολιτευτές και ιδίως εκείνους που δεν έχουν εναλλακτικές εκτός πολιτικής γιατί είναι πολύ πιο εύκολο να τους ελέγχουν. Ο Francesco Caselli από τον London School of Economics και ο Massimo Morelli από τον Bocconi
[9:49] απέδειξαν πως αν αυτό παραγίνει η πολιτική μπορεί να υποβαθμιστεί σε σημείο που να απωθεί τους καλούς και να προσελκύει όλο και χειρότερα άτομα. Ένα από τα πρώτα συμπτώματα που παρατηρεί σε χώρες που έχουν εγκλωβιστεί στο φαύλο κύκλο Caselli-Morelli είναι ότι τα κόμματα χάνουν την ιδεολογική τους ταυτότητα. Μπορεί δηλαδή να δεις μια δεξιά κυβέρνηση να κάνει πολιτική με επιδόματα και μια αριστερή να εφαρμόζει μνημόνια.
[10:12] Αυτό συμβαίνει επειδή οι άνθρωποι του κόμματος αφήνουν στην άκρη τις ιδεολογίες και έχουν ως πρώτο μέλημα να προστατέψουν τις καρέκλες τους στο κόμμα ή στην κυβέρνηση. Και πώς το πετυχαίνουν; Όπως σε όλες τις συντεχνίες, κρατώντας τους υπόλοιπους εκτός. Αν ο φαύλος κύκλος των Caselli-Morelli δεν διακοπεί, η χώρα περνά στο στάδιο της ευνοιοκρατίας. Εδώ μιλάμε για κόμματα που είναι πλέον αδιαμφισβήτητα πολιτικά μονοπώλια
[10:35] και έχουν τη δυνατότητα να κατανέμουν δημόσιες θέσεις, κρατικές επιδοτήσεις και δημόσια έργα με κύριο αντάλλαγμα της στήριξης στην παράταξη. Όσο το επίπεδο της πολιτικής συνεχίζει να πέφτει, η διαφθορά παίρνει διαστάσεις κλεπτοκρατίας. Οι θεσμοί εκφυλίζονται και μπορεί μια χώρα να φτάσει ακόμα και στο σημείο... να μαθαίνουν οι πολίτες της για σκάνδαλα που συμβαίνουν μέσα στη χώρα τους μόνο από ξένους εισαγγελείς.
[10:58] Συγκεκριμένα για την Ελλάδα τώρα υπάρχουν έρευνες δημοσιευμένες σε κορυφαία διεθνή επιστημονικά περιοδικά για το πως το ΠΑΣΟΚ εκβιομηχάνισε τις πελατειακές σχέσεις μετά το 1981 πως τα μνημόνια αντί να μειώσουν το πελατειακό κράτος απλώς μετέβαλαν τη μορφή της διαφθοράς σε μίζες φακελάκια και δωροδοκίες και πως οι κυβερνήσεις από το 1975 μέχρι το 1989 κατένημαν δυσανάλογα περισσότερο δημόσιο χρήμα προς τους δικούς τους δημάρχους και νομάρχες
[11:23] από ό,τι στους υπόλοιπους. Δηλαδή, όχι μόνο δεν μας αντιπροσωπεύουν οι πολιτικοί μας πρόεδρο στο χωριό σου να εκλέξεις έναν άξιο άνθρωπο εκτός του κόμματος θα του κόψουν τα κονδύλια για να αποτύχει και να μην τον ξαναψηφίσεις ποτέ. Ο πιο παρεξηγημένος παράγοντας εμποδίων εισόδου στην πολιτική και αυτός που αντιμετωπίζεται με τη μεγαλύτερη προκατάληψη από τον κόσμο είναι με διαφορά οι αμοιβές των πολιτικών.
[11:47] Εδώ υπάρχει η μεγάλη πιθανότητα πως δεν θα σου αρέσουν αυτά που θα πω όμως πατάξον μεν, άκουσον δε. Το επίπεδο της εκτελεστικής ικανότητας που προϋποθέτει η διακυβέρνηση μιας χώρας ή ενός υπουργείου είναι παρόμοιο με αυτό που απαιτεί η διοίκηση μιας πολυεθνικής εταιρείας. Στην πραγματική οικονομία, όμως, οι αμοιβές αυτών των δύο απέχουν παρασάγκας. Για να έχεις μια τάξη μεγέθους στη σημερινή Ελλάδα υπάρχουν διευθυντικοί θέσεις στον ιδιωτικό τομέα
[12:12] που πληρώνουν 15, 20 και 30 χιλιάδες ευρώ το μήνα. Την ίδια ώρα που ο μισθός ενός υπουργού είναι 4.400 καθαρά συν έξοδα. Οι διεθνείς ερεύνες δείχνουν ότι οι ψηλότερες αμοιβές αυξάνουν τον ανταγωνισμό για τις πολιτικές θέσεις. Πρόσεξε, δεν λέει κανείς ότι τα λεφτά θα κάνουν τους υπουργούς να εργάζονται σκληρότερα. Απλώς, οι χαμηλοί μισθοί είναι ένας παράγοντας που αποκλείει από την πολιτική ανθρώπους
[12:35] που ίσως να ήθελες να βρίσκονται εκεί. Πριν πάμε στους επόμενους παράγοντες θέλω να μοιραστώ μαζί σας κάτι που με έκανε ιδιαίτερα περήφανα γι'αυτό το κανάλι. Πριν από λίγο καιρό, συνάντησα τους ανθρώπους της Sony τον εξοπλισμό της οποίας χρησιμοποιώ από την αρχή στα βίντεο και μου είπαν ότι το Greekonomics έχει την καλύτερη εικόνα στο ελληνικό YouTube. Χρησιμοποιείς μόνο Sony, είσαι η καλύτερη διαφήμιση για εμάς.
[12:57] Γιατί δεν συνεργαζόμαστε. Ξέρεις, τα βίντεο δεν είναι μόνο τα θέματα, δεν είναι μόνο η γνώση. Η βιντεογραφία είναι τέχνη, είναι μεράκι, είναι πάθος. Αποτελεί μεγάλη τιμή για το κανάλι να μας στηρίζει ένα τέτοιο παγκόσμιο brand με τόση ιστορία και τόση προσφόρα στην τεχνολογία. Ο τέταρτος λόγος που δεν έχουμε τους πολιτικούς που μας αξίζουν αφορά την κοινωνική τάξη και το επαγγελματικό υπόβαθρο που έχουμε μάθει να βλέπουμε στην πολιτική.
[13:24] Με βάση τα στοιχεία οι πολίτες από τα εργατικά στρώματα με μακρά εμπειρία και γνώσεις σε χρήσιμους τομείς αποσιάσουν σχεδόν παντελώς από τα κοινοβούλια. Όχι επειδή τους σνομπάρουν ψηφοφόροι, αλλά επειδή τους αποκλείουν οι κομματικές διαδικασίες. Και όταν κατ' εξαίρεση τέτοιοι άνθρωποι καταφέρνουν να εκλεγούν διαπιστώνουμε ότι η απόδοσή τους δεν υστερεί. Στην Ελλάδα τα κόμματα εξουσίας τις τελευταίες δεκαετίες
[13:45] δεν είχαν ούτε έναν βουλευτή που να προέρχεται πραγματικά από την εργατική τάξη. Οι ερευνητές Canes και Lupu το 2023 βρήκαν ότι ενώ η εργατική τάξη στην Ελλάδα αποτελεί περίπου το 68% του πληθυσμού η εκπροσώπησή της στο κοινοβούλιο είναι μόλις 2% που και αυτoί στην πραγματικότητα δεν ήταν επιτυχημένοι εργαζόμενοι συνδικαλιστές ήταν με κομματικό βιογραφικό. Οπότε, η πολυπληθέστερη κοινωνική τάξη στη χώρα μας
[14:09] έχει όχι απλώς ελλιπή αλλά μηδενική αντιπροσωπεύση στην εξουσία. Παρόμοια είναι και η κατάσταση με το φύλο. Ενώ οι Ελληνίδες αποτελούν το 51% του πληθυσμού στο κοινοβούλιο είναι μόλις 23% και στην κυβέρνηση κάτω από 20%. Ούτε κατά αναλογία φύλου δεν μας αντιπροσωπεύουν λοιπόν οι πολιτικοί και αυτό δεν είναι μόνο πρόβλημα συμπερίληψης έχει και βαρύ οικονομικό τίμημα.
[14:35] Η υποεκπροσώπηση των γυναικών υπονομεύει το επίπεδο της διακυβέρνησης. Ένα πλήθος επιστημονικών ερευνών έχουν δείξει πως σε κράτη όπου επιβλήθηκαν κατώτατες ποσοστώσεις για την αναγκαστική συμμετοχή των γυναικών στα κοινοβούλια, οι κυβερνήσεις έγιναν πιο αποτελεσματικές. Αυτό συνέβη για δύο λόγους. Ο πρώτος είναι ότι όταν τα κόμματα υποχρεώθηκαν να συμπεριλάβουν στα ψηφοδέλτια μεγάλο αριθμό γυναικών που δεν είχαν προλάβει να εκκολάψουν στον πολιτικό σωλήνα
[15:01] αναγκάστηκαν, λόγω του πολιτικού ανταγωνισμού να επιλέξουν γυναίκες με υψηλά προσόντα. Οπότε, η είσοδος των γυναικών ανέβασε το μέσο όρο ικανότητας του πολιτικού προσωπικού. Επέφερε όμως και ένα δεύτερο, πιο σημαντικό αποτέλεσμα. Με μειωμένη την ποσόστωση για τους άντρες, ο κόσμος όντως προτίμησε τους πιο ικανούς γυρίζοντας την πλάτη σε υποψηφίους του κομμάτικου σωλήνα. Υπάρχει μάλιστα και μια έρευνα με στοιχεία από τη Σουηδία
[15:26] που τεκμηριώνει ότι το μεγαλύτερο όφελος των ποσοστώσεων ήταν αυτοί που δεν εξελέγησαν! Γιατί εκτός από την ανικανότητά τους επιδίδονταν ενεργά και σε πρακτικές αποκλεισμού καλύτερων υποψηφίων. Το ότι εξαναγκάστηκε το πολιτικό σύστημα, δηλαδή, να συμπεριλάβει γυναίκες έπληξε τη μονοπωλιακή δύναμη των κομμάτων και διέκοψε το φαύλο κύκλο των Caselli-Morelli που λέγαμε πριν. Είναι λοιπόν τουλάχιστον αστείο να προσπαθεί κανείς να μας πείσει
[15:52] ότι έχουμε τους πολιτικούς που μας αξίζουν, ότι ευθυνόμαστε εμείς επειδή τους εκλέγουμε γιατί ούτε καν αυτό το τελευταίο δεν ισχύει. Στις τελευταίες εκλογές του 2023 εκ των συνολικών εγγεγραμμένων, μόνο το 24,5% ψήφισε την κυβέρνηση. Και την προηγούμενη κυβέρνηση του 2015 την είχε ψήφισει ακόμα μικρότερο ποσοστό. Το ότι ο εκλογικός μας νόμος, καλώς ή κακώς μεταφράζει αυτά τα αποτελέσματα σε κοινοβουλευτικές αυτοδυναμίες
[16:18] δεν σημαίνει ότι και η κυβέρνηση που προκύπτει αντικατοπτρίζει το λαό. Ο λόγος που αποφάσισα να κάνω αυτό το βίντεο είναι γιατί ο μύθος ότι φταίμε εμείς για τους πολιτικούς που μας κυβερνούν δεν είναι αθώος. Κρύβει πίσω του έναν άλλο, πολύ πιο επικίνδυνο μύθο που το τελευταίο καιρό ακούμε όλο και πιο συχνά. Ότι την ευθύνη που η χώρα μας βαδίζει... με στατιστική βεβαιότητα προς τον οικονομικό πάτο της Ευρωπαϊκής Ένωσης
[16:41] την έχουμε εμείς, που δεν αλλάζουμε σαν λαός. Δηλαδή, δεν φταίει η ανεπάρκεια και η αδιαφορία των πολιτικών εμείς φταίμε λες και το ψάρι βρωμάει απ' την ουρά. Ας δούμε λοιπόν τα δεδομένα. Στην οικονομική βιβλιογραφία - σε επίπεδο νόμπελ - υπάρχει εδώ και χρόνια μία σφοδρή διαμάχη ιδεών. Ένα πλήθος από εξαιρετικούς επιστήμονες, θεωρούν πως η ανάπτυξη ενός κράτους προέρχεται από πάνω, από την ηγεσία.
[17:05] Δηλαδή, μία πραγματική ελίτ ηγετών, δημιουργεί θεσμούς, συστήματα και υποδομές και αυτά είναι που δίνουν τη δυνατότητα στην κοινωνία να παράγει ανάπτυξη. Οι νομπελίστες Acemoglu και Robinson, έχουν θεμελιώσει αυτό το επιχείρημα πάνω στο εύρημά τους το 2001 ότι η ποιότητα των θεσμών εξηγεί το 75% της διαφοράς στο κατά κεφαλήν εισόδημα μεταξύ των χωρών. Αυτό επιβεβαιώνεται και από μία σειρά παραδειγμάτων...
[17:28] τη Νότια Κορέα, τη Σιγκαπούρη, τις χώρες του πρώην ανατολικού μπλοκ που αναπτύσσονται με ρυθμούς ρεκόρ στην Ευρωπαϊκή Ένωση και πολλών άλλων. Υπάρχει όμως και η αντίθετη άποψη, πάλι από αξιόλογους επιστήμονες που πιστεύουν ότι οι χώρες προοδεύουν από κάτω, από το επίπεδο των πολιτών. Ότι ο λαός σιγά-σιγά παράγει την ανάπτυξη η οποία βελτιώνει τους θεσμούς και αυτό φέρνει καλύτερες κυβερνήσεις. Με μία προϋπόθεση όμως.
[17:52] Να μην έχουν τη δύναμη οικονομικές ολιγαρχίες να κρατούν την πόρτα της εξουσίας κλειστή σε εκείνους που θα έρθουν να σχηματίσουν αυτές τις καλύτερες κυβερνήσεις. Σήμερα υπάρχει μόνο μία χώρα στον πλανήτη που αυτή η διαμάχη ιδεών δεν την αγγίζει καθόλου... ...η Ελλάδα. Αν η ανάπτυξη προέρχεται από πάνω, από την ηγεσία τότε χρειαζόμαστε καλύτερους πολιτικούς να δημιουργήσουν τα συστήματα που μας λείπουν
[18:14] και να βελτιώσουν τους θεσμούς μας για να προοδεύσουμε. Αλλά ακόμα κι αν οι χώρες προοδεύουν από κάτω, οι Έλληνες, ειδικά οι νέοι διαθέτουν ήδη το επίπεδο μόρφωσης, ικανοτήτων, κατάρτισης, τεχνογνωσία σε αρκετούς τομείς. Σαν χώρα επιστήμονες και στελέχη εξάγουμε στην υφηλίο, δεν εξάγουμε εργάτες οπότε πάλι στο πρόβλημα έλλειψης άξιων πολιτικών καταλήγουμε. Όχι επειδή δεν υπάρχουν κατάλληλοι άνθρωποι ανάμεσά μας
[18:38] αλλά επειδή τα εμπόδια εισόδου τους κρατούν μακριά από την πολιτική. Δεν έχουμε τους πολιτικούς που μας αξίζουν, λοιπόν. Έχουμε τους πολιτικούς που οι θεσμοί μας επιτρέπουν να εμφανιστούν. Και αυτό δυστυχώς κοστίζει στη χώρα μας ακριβά. Είμαι ο Κοσμάς Μαρινάκης διδάσκω οικονομικά στο Πανεπιστήμιο της Σιγκάπουρης και αυτά ήταν τα δεδομένα για τους πολιτικούς. Τα συμπέρασματα, όπως πάντα, πρέπει να είναι δικά σου.
[19:01] Τα λέμε στο επόμενο.